Een singer-songwriter tekende in 2019 bij een label voor twee albums. Het contract liep in 2024 af, de masters bleven bij het label, en zij wil de nummers nu opnieuw opnemen voor een eigen release en voor een filmproducent die een song wil gebruiken. Haar contract verbiedt dat gedurende vijf jaar na afloop. Mag dat, en hoe lang houdt zo'n verbod stand?

Wat het label bezit en wat niet

Het label is als producent rechthebbende op de opnamen zelf (artikel 6 Wet op de naburige rechten). Dat recht beschermt de vastlegging, de klanken uit de studio. Een nieuwe opname van dezelfde song kopieert die klanken niet, en de song blijft van componist, tekstdichter of uitgever. Wettelijk staat het label een heropname dus niet in de weg. De rem zit in het contract: het heropnameverbod, in Engelstalige deals de re-record restriction. Taylor Swift nam vanaf 2021 vier albums opnieuw op nadat haar oude masters waren verkocht, en liet zien waarom labels die clausule opnemen.

Termijn, reikwijdte en de sound-alike-bepaling

Een heropnameclausule bepaalt hoe lang het verbod loopt, vaak een aantal jaren na release of na het einde van het contract en dan de langste van beide. Zij bepaalt welke nummers eronder vallen, soms ook opgenomen maar nooit uitgebrachte tracks. En zij bevat vaak een sound-alike-verbod dat het nabootsen van het oorspronkelijke arrangement uitsluit, wat vooral voor sync gevoelig ligt.

Wanneer artikel 25f Auteurswet het verbod vernietigbaar maakt

Via artikel 2b WNR geldt het auteurscontractenrecht ook voor de uitvoerend kunstenaar. Artikel 25f lid 2 Auteurswet maakt een onredelijk bezwarend beding vernietigbaar. De toets kijkt naar de omstandigheden bij het sluiten van het contract. Een verbod dat toen al tientallen jaren kon beslaan, is kwetsbaar. Liggen de masters later stil, dan is dat een zaak voor de opzegging van artikel 25e, nadat de artiest het label schriftelijk een redelijke termijn heeft gegeven om alsnog te exploiteren. Het volledige artikel bespreekt ook de opzegging bij onvoldoende exploitatie (artikel 25e), de rol van de uitgever en Buma/Stemra, en vijf vragen over de heropnameclausule in uw eigen platencontract.

Een artiest tekent bij een label, ontvangt een voorschot, neemt een album op en gaat op tournee. De shirts verkopen goed en de zalen zitten vol, maar op de afrekening wordt het merchandise-aandeel meteen weer afgeboekt op het openstaande voorschot. Dat komt door twee afspraken die in veel moderne platencontracten samen voorkomen: de 360-deal, waarin het label ook meedeelt in optredens, merchandise en sponsoring, en de cross-collateralisatie, waarmee inkomstenstromen op één rekening kunnen worden verrekend.

Hoe het voorschot uit merchandise terugkomt

Een voorschot is meestal verrekenbaar met latere royalty's maar hoeft niet te worden terugbetaald als de plaat flopt. De verrekeningsclausule bepaalt uit welke inkomsten het label terugverdient. Een rekenvoorbeeld: dertigduizend euro voorschot plus twintigduizend euro opnamekosten geeft een saldo van vijftigduizend. Na achttienduizend euro royalty's staat er nog tweeëndertigduizend open. Het merchandise-aandeel van de artiest van veertienduizend euro verdwijnt bij een ruime verrekeningsclausule in een actieve 360 in dat saldo; zonder verrekening met merchandise was het uitbetaald. Wat precies meetelt, hangt af van de afgesproken reikwijdte.

Wat artikel 25b tot en met 25h Auteurswet voor het opnamedeel regelt

Voor het opnamedeel van het contract geldt het auteurscontractenrecht van hoofdstuk 1a Auteurswet, via artikel 2b van de Wet op de naburige rechten ook voor uitvoerende kunstenaars. Dat geeft recht op een billijke vergoeding (artikel 25c), op informatie over de exploitatie (artikel 25ca) en op een aanvullende billijke vergoeding als de vergoeding, gelet op de wederzijdse prestaties, onevenredig is in verhouding tot de exploitatieopbrengst (artikel 25d). Artikel 25f lid 2 maakt onredelijk bezwarende bedingen vernietigbaar, en volgens artikel 25h geldt dit dwingend, ook bij een buitenlandse rechtskeuze als de exploitatie vooral in Nederland plaatsvindt. Een zuiver financieel aandeel van het label in gages en merchandise valt daar in beginsel niet onder, tenzij de 360 ook rechten op beschermd materiaal omvat of het beding samenhangt met het opnamedeel. Voor dat financiële deel doet de artiest het met de redelijkheid en billijkheid van artikel 6:248 BW, de regels over algemene voorwaarden en misbruik van omstandigheden.

Het artikel sluit af met zeven clausules die u vóór ondertekening controleert: de reikwijdte van de verrekening, welke kosten verrekenbaar zijn, de grondslag van het 360-percentage, de tegenprestatie van het label, afrekening en auditrecht per inkomstenstroom, het einde van het 360-aandeel en wat er gebeurt bij faillissement of verkoop van de catalogus. Een 360-deal kan voor een beginnende artiest de moeite waard zijn, en de voorwaarden zijn onderhandelbaar zolang er nog niet getekend is.

Suno zegt dat zijn nieuwe V6-modellen van de grond af zijn getraind op gelicentieerde muziek van Warner, BMG en Believe, Moises traint naar eigen zeggen alleen op wat het licentieert of zelf maakt, en Voice Swap AI laat zijn stemmodellen certificeren door Fairly Trained. MusicRadar zette die claims op 19 september 2026 op een rij onder de kop "ethische AI", met de waarschuwing van Voice Swap-directeur Ausrine Skarnulyte dat het woord een marketingterm wordt zodra ieder bedrijf de inhoud zelf mag bepalen. Voor een producer die met zo'n tool een stem of een demo maakt en die aan een label levert, is de vraag wat dat etiket juridisch waard is en wat hij op grond daarvan kan garanderen.

Een privéclaim, en wat de wet zelf eist

Geen Nederlandse of Europese wet kent het begrip "ethisch getraind": Fairly Trained is een private certificering, de Roland/Universal-principes zijn zelfregulering en "licensed data" is een mededeling over de eigen inkoop. Een onjuiste claim kan misleidende reclame zijn (artikel 6:194 BW) of een beroep op dwaling dragen, en of zij binnen het contract met de tool een garantie oplevert, hangt af van de toezeggingen en de uitleg van de overeenkomst; de voorwaarden van Suno sluiten garanties juist uit. Wat de wet wél regelt, staat in artikel 15o Auteurswet: reproductie voor tekst- en datamining is toegestaan bij rechtmatige toegang, tenzij de rechthebbende zijn recht uitdrukkelijk op passende wijze heeft voorbehouden, bij online beschikbaar gestelde werken met machineleesbare middelen. Daarbovenop verlangt artikel 53 lid 1 van de AI-verordening sinds 2 augustus 2025 van aanbieders van modellen voor algemene doeleinden een auteursrechtbeleid dat dat voorbehoud eerbiedigt en een openbare samenvatting van de trainingsinhoud (modellen die vóór die datum op de markt waren hebben tot 2 augustus 2027), en sinds 2 augustus 2026 verplicht artikel 50 lid 2 aanbieders van AI-systemen tot machineleesbare markering van synthetische audio, met uitzonderingen en overgangsregels.

Wie de output bezit en wat u het label garandeert

Op output waarin onvoldoende menselijke creatieve keuzes tot uitdrukking komen, ontstaat naar Nederlands en Europees recht geen auteursrecht; de clausule "u bezit uw output" regelt alleen de verhouding met de aanbieder, die zichzelf bovendien ruime licenties en voorwaarden voor commercieel gebruik voorbehoudt. Wat de producer zelf toevoegt kan wél een werk zijn, en op de opname kan een naburig recht van de fonogrammenproducent rusten. De echte druk zit in de garantieclausule naar het label: onrechtmatige training is een inbreuk van de aanbieder, de master maakt zelf inbreuk als daarin beschermd materiaal is overgenomen zonder toestemming of wettelijke uitzondering, en alleen een ruim geformuleerde garantie laat de producer ook instaan voor een trainingsclaim die de aanbieder zelf niet garandeert. Het artikel eindigt met zes vragen die een producer beantwoordt voordat een AI-gemaakt element naar het label gaat.